YouTalky Polski Manifest

Otwórz swoje zasoby wiedzy, aby ulepszać świat.

  1. Uzdrowienie zatomizowanego i podzielonego społeczeństwa.
  2. Wiedza jako klucz do lepszej przyszłości i samoanalizy.
  3. Czytelnicy i słuchacze: uznawanie i akceptowanie różnic.
  4. Łączymy się jako społeczność.
  5. Zdobywanie wiedzy to nie konkurencja.
  6. Papierowe książki nadal mają swoje zalety.
  7. Gospodarka powinna zacząć zmieniać się na cyrkularną.
  8. Najlepsze książki zasługują na udostępnienie.
  9. Nie wszystkie książki mają wartość.
  10. Wiedza powinna być dostępna dla wszystkich.
  11. Ukrywanie i odkrywanie książek oraz ich wspaniałych pomysłów.

1. Uzdrawianie zatomizowanego i podzielonego społeczeństwa.

Ani atomizacja, ani podział nie są długoterminowymi korzyściami dla dobrze prosperującego społeczeństwa. Jednym z najlepszych sposobów na zmniejszenie przepaści między ludźmi jest wzmocnienie więzi między nimi poprzez interakcję emocjonalną i intelektualną. Więzy międzyludzkie nawiązane poprzez rzeczywiste połączenia i rozmowy twarzą w twarz pozwalają na głębsze wzajemne zrozumienie i szacunek. Debaty oraz rozmowy głosowe są źródłem ogromnych korzyści dla osób chętnych do wzięcia w nich udziału. Wymienię tylko kilka z nich:

  • Rozwiązanie konfliktu.
  • Większa empatia.
  • Kontrola emocjonalna.
  • Szersze spojrzenie na świat.

2. Wiedza jako klucz do lepszej przyszłości.

Dziś nauka mówi nam, że sedno wszystkiego, co widzimy budują informacje:

  • Materia posiadająca energię, którą można wytworzyć poprzez zniszczenie materii. Materia ta tworzy złożone struktury (np. ludzi), które muszą przestrzegać pewnych zasad (informacja).
  • Niektóre z tych zasad są wbudowane w nasze biologiczne oprogramowanie – DNA (informacja) – które kształtowało się i zmieniało przez tysiąclecia.
  • Niedawno w naszej ewolucji rozwinęliśmy umysł - który pozwolił nam odkryć i wykorzystać inne zasady materii.

To on bezpośrednio wpływa i napędza nasze społeczeństwa oraz tworzy kolejny poziom złożoności i podtrzymuje cywilizacje. Ta nowa złożoność jest dostępna poprzez i oparta na jednej głównej rzeczy… słowach (informacji).
Słowa układają się we frazy, które przekazują historie, mity, prawdy, fakty, aksjomaty... ten sam świat, który znamy.
Miejsce, w którym przechowujemy i udostępniamy większość tych słów, nazywa się „Książki”. My, ludzie, zaczęliśmy od zaledwie kilku historii, które składały się na zaledwie kilka książek (Upaniszady, Biblia, Epos o Gilgameszu i inne). Dziś mamy około 134 021 533 tytułów książek.

Informacja, jej ilość, jakość i prędkość jej przepływu wpływają na ilość i jakość wolności jaką cieszą się jednostki.

Historia uczy nas, że wiedza zawsze była połączona z władzą. Kapłani mieli wyłączne panowanie nad niepiśmiennymi „zwykłymi ludźmi”. Astronomowie, którzy przewidzieli ruch gwiazd utorowali drogę innym wynalazkom i rewolucjom naukowym, alchemicy wiedzieli, jak obchodzić się z metalami, naukowcy potrafili obliczyć moc bomb atomowych. Wiedza była tak cenna, że często była utrzymywana w tajemnicy lub przejmowana. Dziś część wiedzy, którą wyprodukowaliśmy, znajduje się w naszych kieszeniach lub leży na naszych półkach z książkami.

Wynalazek prasy drukarskiej Johannesa Gutenberga ustąpił miejsca całkowitej demokratyzacji wiedzy która nastąpiła wraz z nadejściem internetu. Jednak mnóstwo informacji nadal zalega na naszych półkach.

Wiedza, która leży na zakurzonych półkach, tam jest. Wydrukowana. Czeka.

Spowalnia to przepływ informacji. Ubolewał nad tym I. Asimov:

„Najsmutniejszym aspektem życia w tej chwili jest to, że nauka gromadzi wiedzę szybciej niż społeczeństwo gromadzi mądrość”.

3. Czytelnicy i słuchacze: uznawanie i akceptowanie różnic.

Jako forma nauki czytanie nie jest lepsze niż słuchanie.

Czytanie to bardzo nowy sposób uczenia się i zdobywania wiedzy, który nie wszystkim się podoba lub nie każdy przetwarza w ten sam sposób. Od zarania dziejów wiedza była przekazywana poprzez historie, które ludzie opowiadali sobie nawzajem. Chociaż czytanie może być dla wielu bardzo potężnym i skutecznym sposobem gromadzenia wiedzy, słuchanie historii i pomysłów może być równie potężne. Trzeba odkryć sposób, w jaki uczy się najskuteczniej i zastosować ten sposób nad wszystkimi innymi.

Dziś, w 2021 roku, nadal musimy ze sobą rozmawiać, aby lepiej zrozumieć drugą osobę. Zdjęcie piętna wokół tych z nas, którzy wolą słuchanie od czytania, oraz zniwelowanie przepaści między słuchaczami a czytelnikami ma zasadnicze znaczenie dla jedności społecznej oraz bogatszej i bardziej zróżnicowanej świadomości.

Różni ludzie uczą się różnymi metodami. Niektórzy wolą podcasty, audiobooki i opowiadania niż tekst. Uznanie tego może pomóc nam zrozumieć, że pomimo naszych różnic wszyscy możemy i powinniśmy ze sobą rozmawiać.

4. Łączymy się jako społeczność.

Rozmowa to jeden ze sposobów rozpowszechniania informacji.

W XVII wieku narodziny kawiarni umożliwiły wymianę poglądów ludziom o różnym statusie społecznym. „[…] kawiarnie w dużej mierze służą jako centra interakcji społecznych: kawiarnie zapewniają klientom miejsce do gromadzenia się, rozmawiania, czytania, pisania, rozrywki lub spędzania czasu, indywidualnie lub w małych grupach." (1) na przykład: „Café Procope w 1686 r. istnieje do dziś i była popularnym miejscem spotkań francuskiego oświecenia; bywali w niej Voltaire, Rousseau i Denis Diderot i jest to prawdopodobnie miejsce narodzin Encyclopédie, pierwszej nowoczesnej encyklopedii. (2)

Dziś czytanie papierowych książek nie jest tak popularne jak dawniej. Ze względu na powszechność korzystania z Internetu, e-książek, szybkiego tempa świata i mnogości innych mediów, książki papierowe stają się czymś bardziej prywatnym i rzadko zabieranym do klubów książki. Częściej rozmawia się o książkach w mediach społecznościowych. Niestety nie każdy chce brać udział w takich monologach, nie każdy też chce tworzyć kanał na YouTube.

Zebranie się w jednym fizycznym miejscu może odegrać ogromną rolę w tworzeniu zdrowych społeczności i społeczeństw, a książki mogą być do tego świetną podstawą.

Zdrowa społeczność wymaga pielęgnowania więzi, odczuwania i okazywania szacunku, zaufania, pewności, wiedzy i więzi. Wszystkie te elementy w połączeniu znacznie poprawiają każdą społeczność. Jesteśmy zwierzętami społecznymi i dlatego potrzebujemy samodoskonalenia tak samo, jak doskonalenia naszej globalnej społeczności.

5. Zdobywanie wiedzy to nie konkurencja.

Bez względu na to czy  jesteś słuchaczem, czy wolisz czytać - daj sobie czas. To nie jest konkurencja. To nie jest sprint. To nie jest maraton.

Wszyscy mamy różne możliwości uczenia się. Wszyscy uczymy się pewnych rzeczy tylko w pewnych okresach naszego życia.

Nikt nie może wiedzieć wszystkiego. Żyjemy w erze specjalizacji, która przynosi nam dostatek, ale wiedza interdyscyplinarna jest równie ważna (o ile nie ważniejsza, szczególnie dziś).

Mądrość jest potrzebnym filarem pokojowego świata i może również pochodzić z kontaktów z ludźmi, nie tylko z książek.

Książka czytana przez jedną osobę, czasami powinna czekać dziesiątki lat, by wpaść w ręce drugiej, aż ta będzie gotowa na swoje pomysły. Książka czytana przez różne osoby, może zawierać wiedzę oraz mądrość - jest to zawsze cenniejsze od czystej kopii książki a czasami nawet bezcenne.

6. Papierowe książki nadal mają swoje zalety.

Wielu czytelników nadal ceni książki drukowane. Zapach, przyjemność przewracania kartek, namacalne przedmioty, które istnieją niezależnie od elektryczności.

Czytanie papierowej książki może zwiększyć nasz spokój ze względu na brak rozproszeń (w porównaniu z czytaniem książki na telefonie komórkowym, komputerze czy tablecie).

Czytanie papierowej książki jest również łatwo widoczne i może wpływać na podświadomość innych. Kopie papierowe jako przedmioty materialne mogą zmieniać właścicieli.

7. Gospodarka powinna zacząć zmieniać się na cyrkularną.

Zamiast pozwalać, aby cenna wiedza i mądrość zbierały kurz na naszych półkach z książkami, wszyscy odnieślibyśmy znacznie większe korzyści, korzystając z tej mądrości i dzieląc się nią z innymi.

Odsprzedaż książek nie rozwiązuje problemu, ponieważ nie wszystkie książki są warte odsprzedaży. Na przykład niektóre książki są zbyt tanie, a niektórzy ludzie po prostu nie mają czasu lub chęci aby je sprzedawać. Prawdziwą zmianę może przynieść zmiana sposobu myślenia o tym, co to znaczy czytać i dzielić się książkami, a tym samym poprawiać społeczeństwo i kulturę. Pożyczenie książki nie oznacza, że nigdy więcej jej nie zobaczysz.

Książki mogą przynosić różne pomysły różnym ludziom. Często postrzegamy je poprzez nasze własne charaktery i życia, które są tak bardzo skomplikowane. Książki powinny stać się nośnikiem pomysłów, powinny je gromadzić jak śnieżka tocząca się z góry.

Współczesna forma obiegu książek w społeczeństwie nie bierze pod uwagę wyniszczającego planetę procesu produkcji papieru.

„Jesteśmy zdania, że zamiast pozwalać książkom na pleśnienie za żelazną kratą, z dala od wulgarnego spojrzenia, lepiej pozwolić im się zużyć przez czytanie”. – Juliusz Verne


W dawnych czasach książka miała kolosalną wartość (czasami porównywalną z dzisiejszym samochodem). Książka była pisana i kopiowana ręcznie. Znakowanie lub pisanie w niej, zmniejszało jej wartość. Dziś możemy swoje uwagi na książkę wydaną w nakładzie 80 tys. egz. nanosić ołówkiem bez obawy o pozostałe 79999 kopii.

Książka może być drukowana, przedrukowywana w milionach egzemplarzy i wielokrotnych dodruków. Powoduje to, że jest dość tania i dostępna. Zakreślanie, wyróżnianie i zaznaczanie tego, co uważamy za ważne, oraz dodawanie pomysłów powinno być cenną umiejętnością wykorzystywaną przez wielu czytelników, zwłaszcza jeśli chcą podzielić się książką z innymi.

„Książka czytana przez tysiąc różnych osób to tysiąc różnych książek”. - A. Tarkowski


Nagrania, cytaty, notatki każdego, kto przeczytał dany egzemplarz książki, powinny być dostępne w celu nawiązania kontaktu, dyskusji z innymi czytelnikami.

8. Najlepsze książki zasługują na udostępnienie.

Dzielenie się książkami to pozwalanie innym na ich czytanie i odkrywanie wewnętrznej wiedzy i mądrości. Książka, która nas wzrusza, sprawia, że krzyczymy i podskakujemy w podnieceniu, aż prosi się o udostępnienie, podarowanie, przeczytanie przez innych.

Kiedy księga jest gromadzona i przechowywana przez dziesięciolecia, nikt nie wie, co się z nią stanie po śmierci właściciela, przez co ginie wiedza o jej tytule czy lokalizacji. O ile książki nie są zbyt drogie ani nie przynoszą wartości na co dzień, byłoby bardziej wartościowe społecznie, gdyby zostały wydane i udostępnione innym po przeczytaniu.

Przechowywanie książek przez lata bez zaglądania do nich powoduje, że są one jak drzewo, które spada w lesie, gdzie nie ma nikogo, kto mógłby je usłyszeć. Prawdziwa mądrość to czerpanie radości z dzielenia się, w tym wypadku informacjami, które wywarły na nas wrażenie, wzbogaciły nas.

Kupując książkę należy płacić za wiedzę i szybki do niej dostęp, a nie za papier do przechowywania.

Trzymanie książek na półkach może generować na nie nadmierne zapotrzebowanie, co z kolei – jak mówią podstawy ekonomii – generuje skok podaży. Produkujemy więcej niż potrzeba. Więcej papieru. Więcej drzew.

Otwarcie półek z książkami dla innych zmienia je w to, co nazywamy Hamaik (termin ten pochodzi z języka hawajskiego: hama oznacza „otwarty” i ike oznacza „wiedza”).

Prawdziwe bogactwo pochodzi z książek, które zostały przeczytane i ponownie przeczytane przez innych, gdy czytelnik poczuje, że wyciągnął z nich pożądaną mądrość. Samo nagromadzenie książek i posiadanie na nie ogromnej przestrzeni niekoniecznie oznacza bogactwo.

9. Nie wszystkie książki mają wartość.

W erze, w której co roku publikowane są miliony książek, trudno znaleźć w nich wartość. Pieniądze są traktowane jako centralny mit w życiu ludzi, dlatego książki są często drukowane wyłącznie w celu zarabiania pieniędzy.

To sprawia, że znalezienie wartościowej lektury jest trudniejsze i jesteśmy bombardowani rekomendacjami czytania w Internecie.

Czy jest jakaś lepsza rekomendacja niż przekazanie papierowej książki z ręki do ręki innej osobie? Wypożyczanie książek wiąże się z odpowiedzialnością i możliwością krytyki lub debaty.

Zwiększa to wartość rekomendacji i odfiltrowuje złe odczyty.

Schopenhauer w jednym ze swoich wielkich esejów mówi nam o trzech (między innymi) kluczowych rzeczach:

1 - Pomyśl o tym, co przeczytałeś

2 - Przeczytaj teksty podstawowe

3 - Złe książki są trucizną

10. Wiedza powinna być dostępna dla wszystkich.

Produkcja książek nadal kosztuje. W świecie, w którym inflacja jest bardziej powszechna, a deflacja wydaje się być wrogiem, coraz więcej osób będzie miało problemy z zakupem książek. Pomóc w tym może dzielenie się książkami zamiast ich kupowania i sprzedawania.

Nikt nie musi kupować każdej książki na świecie.

11. Odkrywanie książek oraz ich wspaniałych pomysłów.

Wierzymy, że dzielenie się papierowymi książkami i ich „perełkami” pomysłów jest najskuteczniejszym i najbardziej satysfakcjonującym sposobem tworzenia znaczących społeczności, tworzenia więzi na całe życie oraz otwierania rozmów, dyskusji i debat na całym świecie. To z kolei pozwoli na pielęgnowanie wzajemnego szacunku i empatii oraz poprawi nasze standardy moralne, kulturowe i społeczne. Pomogłoby to również zmniejszyć ilość odpadów i lepiej wykorzystać nasze książki. W ten sposób książki mogą z czasem zyskać na jakości, a unikalne półki na książki mogą otworzyć się w całej Polsce, inicjując szybszy obieg wiedzy w danym społeczeństwie. Krótko mówiąc, możemy dać książkom - i ludziom, którzy je czytają - zupełnie nową perspektywę i zupełnie nowe życie.

Adam Piskorek

Adam Piskorek